„Moje dziecko MA napięcie mięśniowe”
Z taką „diagnozą” bardzo często trafiają do mnie Rodzice ze swoimi Maluszkami.
I choć… ujmując rzecz dosłownie… posiadanie napięcia mięśniowego jest czymś BARDZO pożądanym, takie słowa potrafią nieźle przestraszyć.
Bo co właściwie oznacza, że dziecko „ma napięcie”? Czy jest ono obniżone? Wzmożone? Czy napięcie mięśniowe może wpłynąć na rozwój niemowlaka? A może również na jego postawę ciała w przyszłości?
I wreszcie…
Jak to możliwe, że jeden specjalista mówi o obniżonym napięciu mięśniowym, a drugi u tego samego dziecka widzi napięcie wzmożone?
I… o ZGROZO (!)… oboje mogą mieć rację! 😉
O co więc w tym wszystkim chodzi? Jak odnaleźć się w temacie, zachować zimną krew i nie zwariować?
W tym wpisie spróbuję Ci to spokojnie uporządkować. Opowiem, czym jest napięcie mięśniowe, jak zmienia się w pierwszych miesiącach życia, czym jest podstawowe napięcie posturalne i dlaczego czasami Maluszek z obniżonym napięciem w centrum ciała może jednocześnie sprawiać wrażenie bardzo „spiętego”.
Co to jest napięcie mięśniowe?
Zgodnie z jedną z definicji napięcie mięśniowe jest pewnym stale utrzymującym się stanem skurczu żywych mięśni. To również opór, jaki mięsień stawia sile, która próbuje go rozciągnąć.
Wiem…
Na pierwszy rzut oka nie jest to najprostsza rzecz, jaką możemy sobie wyobrazić. 😉
Najważniejsze jest jednak to, aby zdać sobie sprawę, że nasze mięśnie, nawet kiedy znajdują się w stanie spoczynku, charakteryzuje pewien poziom napięcia.
I bardzo dobrze!
Napięcie mięśniowe jest potrzebne do wykonywania ruchów i pokonywania siły grawitacji. Pomaga nam utrzymywać postawę ciała, zachowywać równowagę i pozostawać w gotowości do działania.
U niemowlęcia ma więc ogromne znaczenie dla rozwoju.
Napięcie mięśniowe samo w sobie nie jest problemem. Problem może pojawić się wtedy, gdy jego wielkość albo sposób, w jaki rozkłada się w ciele, zaczynają utrudniać dziecku swobodną aktywność.
Gdyby napięcia mięśniowego nie było, Maluszek nie byłby w stanie kontrolować swojego ciała, pokonywać siły grawitacji ani stopniowo budować kolejnych wzorców ruchowych.
Dlatego samo zdanie:
„Pani dziecko ma napięcie mięśniowe”
…tak naprawdę niewiele nam jeszcze mówi.
Jakie powinno być napięcie mięśniowe u niemowlaka?
To właściwie jedno z najważniejszych zdań całego tego wpisu:
Napięcie mięśniowe powinno być na tyle duże, aby zapewniało dziecku stabilność, i jednocześnie na tyle małe, aby nie ograniczało swobody ruchu.
Czyli nie chodzi o to, żeby napięcia było „dużo” albo „mało”.
Chodzi o to, czy pozwala Maluszkowi sprawnie organizować ciało, poruszać się i stopniowo zdobywać kolejne umiejętności.
I właśnie tutaj dochodzimy do bardzo ważnego tematu.
Kiedy napięcie mięśniowe u niemowlaka zaczyna być problemem?
Kłopot może pojawić się wtedy, kiedy napięcie mięśniowe, jego wielkość albo rozkład w ciele, utrudnia Maluszkowi podejmowanie swobodnej aktywności dobrej jakości.
Bo rozwój to nie tylko odpowiedź na pytanie:
„Czy moje dziecko już to potrafi?”
Ogromne znaczenie ma również:
„W jaki sposób to robi?”
Maluszek buduje przecież bardziej złożone aktywności na bazie tego, czego nauczył się wcześniej.
Dlatego w ocenie rozwoju nie patrzymy wyłącznie na moment pojawienia się danej umiejętności. Patrzymy również na sposób, w jaki dziecko organizuje swoje ciało.
Jak zmienia się napięcie mięśniowe w pierwszych miesiącach życia?
W pierwszych miesiącach po narodzinach sposób, w jaki napięcie mięśniowe rozkłada się w ciele Maluszka, wyraźnie się zmienia.
Noworodka charakteryzuje centralna hipotonia. „Centrum” jego ciała jest jeszcze stosunkowo niestabilne, podczas gdy rączki i nóżki pozostają wyraźnie mocniej napięte.
Z czasem sytuacja zaczyna się zmieniać.
Centrum ciała zapewnia dziecku coraz więcej stabilności, a części położone dalej od niego zyskują coraz większą swobodę.
Dlaczego?
Układ nerwowy małego człowieka dojrzewa, kontrolę nad jego aktywnością przejmują coraz wyższe piętra ośrodkowego układu nerwowego, a sam Maluszek każdego dnia zdobywa nowe doświadczenia.
I nagle zaczyna dziać się naprawdę dużo.
Około końca trzeciego miesiąca życia możemy zauważyć coraz lepszą organizację ciała. Dziecko potrafi utrzymać tułów bardziej symetrycznie, zaczyna łączyć rączki w linii środkowej i wkładać je do buzi.
Jak zmienia się rozkład napięcia mięśniowego u niemowlaka? W pierwszych miesiącach centrum ciała stopniowo zapewnia Maluszkowi coraz więcej stabilności, a rączki i nóżki zyskują większą swobodę ruchu. Grafika pokazuje ogólny kierunek zmian, nie sztywny schemat rozwoju.
→ Przeczytaj: od preferencji strony do symetrii u niemowlaka
W kolejnych tygodniach pojawia się coraz bardziej świadome wysuwanie rączek w stronę zabawki.
→ Od kiedy niemowlę wysuwa rączki w stronę zabawki?
Potem pierwsze przygotowania do obrotów i same obroty.
→ Jak niemowlę uczy się obracać? Obroty krok po kroku
Maluszek odkrywa kolana, podudzia i w końcu swoje własne stópki.
→ Czy niemowlę musi wkładać palce stóp do buzi?
Jednym słowem, po tej stronie brzucha robi mu się coraz swobodniej i coraz pewniej. 😉
Pojawiają się coraz bardziej złożone reakcje równoważne, kolejne sposoby przemieszczania się i aż pewnego pięknego dnia dwie małe stópki biorą sprawy w swoje ręce, a nasze słodkie Maleństwo, które przecież dopiero co się urodziło, zaczyna stawiać pierwsze kroczki.
→ Zobacz, jak wyglądają kolejne etapy pionizacji dziecka
I to wszystko nie dzieje się w oderwaniu od siebie.
Każda kolejna umiejętność powstaje na bazie tego, co ciało potrafiło zrobić wcześniej.
Podstawowe napięcie posturalne. Dlaczego jest takie ważne?
Tematem, któremu zdecydowanie warto przyjrzeć się bliżej, jest podstawowe napięcie posturalne.
To ono pomaga zapewnić naszemu ciału stabilność niezbędną do funkcjonowania w warunkach działania siły grawitacji.
Dzięki temu ruch może być płynny, swobodny i dobrej jakości.
No dobrze…
A co dzieje się wtedy, kiedy podstawowe napięcie posturalne jest obniżone?
Maluszek nadal chce przecież osiągać swoje cele.
Chce unieść głowę.
Podeprzeć się.
Sięgnąć po zabawkę.
Obrócić.
Usiąść.
Stanąć.
Jeśli najprostsza droga jest dla niego trudniejsza, musi znaleźć sobie inną.
I tutaj pojawiają się…
Kompensacje przy obniżonym napięciu mięśniowym
Najprościej mówiąc: chcąc wykonać jakieś zadanie ruchowe, dziecko musi je „jakoś obejść”.
To, w jaki sposób sobie poradzi, zależy między innymi od tego, jak bardzo obniżone jest jego podstawowe napięcie posturalne.
Najczęściej mówimy tutaj o dwóch sposobach kompensacji.
1. Zwiększanie napięcia „na obwodzie”
Gdy podstawowe napięcie posturalne jest obniżone tylko nieznacznie, Maluszek może próbować zapewnić sobie większą stabilność poprzez zwiększanie napięcia w częściach ciała położonych dalej od centrum.
Rodzic może wtedy widzieć dziecko, które:
- pręży się,
- wysoko ustawia barki,
- mocno prostuje nóżki,
- zaciska piąstki,
- sprawia wrażenie „sztywnego”,
- ma trudność z rozluźnieniem się podczas niektórych czynności pielęgnacyjnych,
- nie przepada za leżeniem na brzuszku,
- może protestować w niektórych sposobach noszenia.
I tutaj zaczyna robić się naprawdę ciekawie.
Bo…
Jak dziecko może mieć jednocześnie obniżone i wzmożone napięcie mięśniowe?
Czy już powoli wyłania się odpowiedź na pytanie, dlaczego jeden specjalista może powiedzieć, że Maluszek ma napięcie obniżone, podczas gdy tego samego dnia ktoś inny zwróci uwagę na napięcie wzmożone? 😉
Tak!
Jeden może mówić o podstawowym napięciu posturalnym w centrum ciała, a drugi zwracać uwagę na zwiększone napięcie widoczne „na obwodzie”.
I nagle okazuje się, że to, co początkowo brzmiało jak kompletna sprzeczność, zaczyna mieć sens.
PRZECZYTAJ DALEJ
Wzmożone napięcie mięśniowe u niemowlaka. Co warto wiedzieć i czego unikać?
To osobny temat i właśnie dlatego nie próbowałabym zamykać całego „wzmożonego napięcia” w kilku zdaniach tego artykułu.
2. Zwiększanie płaszczyzny podparcia
Innym sposobem kompensacji może być poszerzanie płaszczyzny podparcia. Jeśli podstawowe napięcie posturalne jest bardziej obniżone, dziecko może próbować uzyskać stabilność w inny sposób, przez zwiększanie powierzchni, na której się podpiera.
To może być widoczne w różnych pozycjach i na różnych etapach rozwoju.
Maluszek może szerzej układać rączki i nóżki, potrzebować większej powierzchni podparcia albo wybierać takie rozwiązania ruchowe, dzięki którym łatwiej będzie mu utrzymać stabilną pozycję.
I znów, nie chodzi o to, aby rodzic patrzył na swoje dziecko przez pryzmat pojedynczego „objawu”.
Liczy się cały sposób funkcjonowania Maluszka.
Jak rozpoznać obniżone lub wzmożone napięcie mięśniowe u niemowlaka?
To jedno z najczęściej zadawanych przez Rodziców pytań.
I tutaj naprawdę chciałabym postawić wielki znak STOP przed samodzielnym diagnozowaniem dziecka na podstawie internetowej checklisty.
Bo pojedyncze:
zaciskanie piąstek, prężenie, prostowanie nóżek czy wysokie ustawianie barków nie daje nam jeszcze diagnozy.
Dlaczego?
Bo najmłodsze dzieci mogą reagować zwiększonym napięciem również na:
- gwałtowną zmianę pozycji,
- zimno,
- głód,
- ból,
- stres,
- nieprzyjemny bodziec,
- nadmiar bodźców, z którymi ich niedojrzały jeszcze układ nerwowy nie potrafi sobie poradzić.
Mało tego.
Czasami zachowania, które z zewnątrz wyglądają jak problem związany z napięciem mięśniowym, mogą być reakcją dziecka na zupełnie inny dyskomfort.
Czy prężenie niemowlaka zawsze oznacza wzmożone napięcie mięśniowe?
Nie.
I to naprawdę warto zapamiętać.
Prężenie może pojawiać się u Maluszka również wtedy, kiedy coś mu zwyczajnie przeszkadza.
Przykładem może być cofanie się treści pokarmowej do przełyku. Wtedy zwiększone napięcie może być reakcją na odczuwany dyskomfort, a nie pierwotnym problemem układu ruchu.
→ Przeczytaj: czy refluks może wpływać na rozwój niemowlaka?
Warto również spojrzeć szerzej na funkcje oralne i karmienie. Czasem w całym obrazie pojawiają się również inne trudności, na przykład związane ze skróconym wędzidełkiem.
Dlatego chcąc rozprawić się z tematem „napięcia”, dobrze najpierw ustalić:
co jest problemem pierwotnym, a co reakcją albo sposobem radzenia sobie dziecka z trudnością.
I właśnie dlatego ocena specjalisty oglądającego Maluszka w całości, a nie przez pryzmat jednego zachowania, ma takie znaczenie.
Czy dziecko z obniżonym napięciem mięśniowym będzie opóźnione w rozwoju?
To jedno z tych pytań, które potrafią Rodzicom naprawdę nie dawać spać.
- Czy moje dziecko będzie rozwijało się później?
- Czy zacznie później chodzić?
- Czy obniżone napięcie mięśniowe oznacza opóźnienie rozwoju?
Temat jest znacznie bardziej złożony niż proste „tak” albo „nie”.
Maluszek, któremu trudniej zapewnić ciału stabilność i pokonać siłę grawitacji, może potrzebować więcej wysiłku do osiągania kolejnych umiejętności.
Jednak sam zwrot „obniżone napięcie mięśniowe” nie opisuje całego dziecka i nie pozwala przewidzieć jego dalszego rozwoju.
Znaczenie ma między innymi to, jak duża jest trudność, jak dziecko sobie z nią radzi i jak wygląda jakość jego aktywności.
Dlatego temu pytaniu poświęciłam osobny wpis.
TO PYTANIE ZADAJE SOBIE WIELU RODZICÓW
Czy moje dziecko z obniżonym napięciem mięśniowym będzie opóźnione w rozwoju?
Tutaj warto przejść dalej, szczególnie gdy określenie „hipotonia” pojawiło się podczas konsultacji Twojego Maluszka.
Czy napięcie mięśniowe u niemowlaka może wpływać na postawę ciała w przyszłości?
No dobrze, a co z dalszą przyszłością?
Czy sposób, w jaki Maluszek organizuje ciało dzisiaj, może mieć znaczenie za kilka lat?
Może.
Dziecko nie zaczyna przecież każdej kolejnej aktywności od zera.
Buduje ją na bazie tego, czego nauczyło się wcześniej.
Jeśli przez dłuższy czas potrzebuje konkretnych kompensacji, aby uzyskać stabilność, sposób wykonywania kolejnych, coraz trudniejszych aktywności również może mieć znaczenie dla tego, jak ciało będzie funkcjonować później.
Ale!
Bardzo nie chciałabym, abyśmy zrobili z tego równanie:
obniżone napięcie mięśniowe w niemowlęctwie = wada postawy w przyszłości.
To nie jest gotowy scenariusz.
To raczej kolejny powód, żeby przyglądać się nie tylko temu, CO dziecko potrafi, ale również JAK z tej umiejętności korzysta.
Ten temat rozwinęłam bardzo dokładnie w dwóch osobnych artykułach.
OBNIŻONE NAPIĘCIE MIĘŚNIOWE
Czy „obniżone napięcie mięśniowe” u dziecka będzie miało wpływ na postawę ciała w przyszłości?
WZMOŻONE NAPIĘCIE MIĘŚNIOWE
Czy wzmożone napięcie mięśniowe będzie miało wpływ na postawę ciała dziecka w przyszłości?
Dzięki temu w tym miejscu Rodzic może wybrać dokładnie tę ścieżkę, która dotyczy jego Maluszka.
No dobrze, ale co z tym napięciem mięśniowym robić?
Jeśli podczas konsultacji usłyszeliśmy, że nasze dziecko „MA” napięcie mięśniowe, przede wszystkim dobrze jest doprecyzować, co właściwie specjalista miał na myśli.
Obniżone podstawowe napięcie posturalne?
Zwiększone napięcie na obwodzie?
Hipotonię?
Kompensacje?
Trudność widoczną tylko w konkretnej pozycji?
To robi ogromną różnicę.
Jeżeli coś w sposobie funkcjonowania Maluszka rzeczywiście budzi wątpliwość, warto porozmawiać z pediatrą, fizjoterapeutą, a gdy sytuacja tego wymaga, również z neurologiem lub innym specjalistą.
Dzięki temu dziecko może otrzymać wsparcie dopasowane do swoich indywidualnych potrzeb, a my zamiast przeszukiwać internet o drugiej w nocy, dostajemy coś równie ważnego:
konkretne informacje i trochę więcej spokoju.
A czy jest coś, co możemy zrobić w domu?
Jest.
I nie mam tutaj na myśli wykonywania przypadkowych „ćwiczeń na napięcie mięśniowe” znalezionych w internecie.
Rozwój dziecka jest oczywiście uwarunkowany biologicznie, ale znaczenie mają również doświadczenia, które mały człowiek zdobywa każdego dnia.
Dlatego w codzienności przyjrzałabym się przede wszystkim kilku prostym rzeczom.
Przyjrzyj się sposobom noszenia i pielęgnacji
Unikałabym pozycji, które wyraźnie nasilają prężenie, i zwróciła uwagę na spokojne, płynne zmiany pozycji.
Właśnie na tym opiera się idea Przyjaznej Pielęgnacji.
→ Zobacz, czym jest Przyjazna Pielęgnacja niemowlęcia
Przyjazną Pielęgnację krok po kroku pokazuję również w moich kursach dla Rodziców.
Nie nadużywaj sprzętów pozycjonujących
Bujaczek może czasami ułatwić Rodzicom życie i nie zamierzam demonizować każdego gadżetu. 😉
Warto jednak pamiętać, że niemowlę potrzebuje również czasu na swobodną aktywność na stabilnym podłożu.
→ Bujaczek dla niemowlaka. Na co warto zwrócić uwagę?
Zwróć uwagę na podłoże
To, na czym Maluszek spędza czas podczas aktywności, naprawdę ma znaczenie.
→ Na czym najlepiej kłaść niemowlę?
Nie forsuj leżenia na brzuszku
Jeśli dziecko nie lubi tej pozycji, nie oznacza to, że rozwiązaniem jest „jeszcze więcej brzuszka za wszelką cenę”.
Spróbowałabym raczej łagodnie zaprzyjaźniać Maluszka z tą pozycją, stopniowo i bez walki.
→ Leżenie na brzuszku niemowlaka. Jak je wspierać?
Zwolnij
To naprawdę jedna z tych małych rzeczy, które potrafią zrobić ogromną różnicę.
Gwałtowną zmianę pozycji zastąpiłabym spokojnym, łagodnym przejściem.
Niech Maluszek ma czas zauważyć, że coś się dzieje, i możliwość włączenia się w ruch, zamiast być przez niego po prostu „przeniesionym”.
Pewny, stabilny dotyk. Spokojne tempo.
Bez pośpiechu.
Baw się, angażując całe ciało
W zabawie zwróciłabym uwagę między innymi na aktywność mięśni przedniej ściany tułowia.
→ 3 proste zabawy angażujące brzuszek niemowlaka
Nie chodzi o robienie „brzuszków” niemowlęciu. 😉
Chodzi o takie sytuacje, w których dziecko samo organizuje ciało, szuka stabilności, sięga, unosi nóżki czy próbuje odzyskać równowagę.
Zwróć uwagę, gdzie pokazujesz zabawkę
Podczas zabawy warto zmieniać położenie przedmiotu, a od okolic trzeciego, czwartego miesiąca, umożliwiać dziecku patrzenie również w dół, w kierunku klatki piersiowej, pępka czy spojenia łonowego.
Dzięki temu Maluszek dostaje różnorodne doświadczenia ruchowe, a nie tylko bodziec znajdujący się wysoko nad jego głową.
Zwróć uwagę na swoje ręce
Podczas podnoszenia, noszenia i zabawy warto obserwować również to, gdzie sami dotykamy dziecka.
U niektórych Maluszków intensywny dotyk w okolicy karku czy łopatek może nasilać aktywność wyprostną.
Nie oznacza to oczywiście, że karku „nie wolno dotykać”. 😉
Chodzi po prostu o uważność i obserwowanie reakcji konkretnego dziecka.
Warto pamiętać
Zaciskanie piąstek, prężenie się, wysoko ustawione barki czy niechęć do leżenia na brzuszku nie muszą być problemem samym w sobie.
Czasami są sposobem, w jaki Maluszek reaguje na dyskomfort.
Dlatego zamiast pytać wyłącznie:
„Czy to wzmożone napięcie?”
warto spojrzeć trochę szerzej:
- Czy robi to cały czas, czy tylko w określonych sytuacjach?
- Co dzieje się wtedy z resztą ciała?
- Czy towarzyszą temu trudności podczas karmienia?
- Czy Maluszek jest wtedy spokojny, czy wyraźnie odczuwa dyskomfort?
- Czy zachowanie utrudnia mu swobodną aktywność?
To często daje znacznie więcej informacji niż próba przyklejenia jednej etykietki.
Kiedy warto skonsultować napięcie mięśniowe u niemowlaka?
Nie trzeba analizować każdego ruchu dziecka.
Naprawdę. ❤️
Warto jednak zasięgnąć specjalistycznej opinii, gdy sposób organizowania ciała:
- wyraźnie utrudnia Maluszkowi swobodną aktywność,
- utrzymuje się i powtarza w wielu sytuacjach,
- przeszkadza podczas codziennej pielęgnacji,
- utrudnia dziecku pokonywanie siły grawitacji,
- wiąże się z dużą różnicą pomiędzy stronami ciała,
- albo po prostu budzi Twój niepokój.
Ocena napięcia mięśniowego to nie spojrzenie na jedną zaciśniętą piąstkę.
To spojrzenie na całego Maluszka.
Na jego spontaniczną aktywność, jakość ruchu, sposób stabilizowania ciała, reakcje na zmianę pozycji i wiele innych elementów, których nie da się rzetelnie ocenić na podstawie jednego zdjęcia czy krótkiego opisu.
Najczęstsze pytania Rodziców o napięcie mięśniowe u niemowlaka
Czy każde dziecko ma napięcie mięśniowe?
Tak. I bardzo dobrze. 😉 Napięcie mięśniowe jest nam potrzebne do utrzymywania pozycji ciała, pokonywania siły grawitacji i wykonywania ruchów. Znaczenie ma jego wielkość, rozkład i to, czy pozwala dziecku swobodnie działać.
Czy zaciskanie piąstek oznacza wzmożone napięcie mięśniowe?
Nie możemy tego stwierdzić na podstawie samego zaciskania piąstek. Znaczenie ma wiek dziecka, sytuacja, częstotliwość zachowania i sposób organizowania całego ciała.
Czy prężenie oznacza wzmożone napięcie?
Nie zawsze. Prężenie może być również reakcją na dyskomfort, stres, gwałtowną zmianę pozycji czy trudności związane np. z cofaniem się treści pokarmowej.
Czy niemowlę z obniżonym napięciem mięśniowym może wyglądać na spięte?
Tak może wyglądać, jeśli przy obniżonej stabilności centrum wykorzystuje zwiększone napięcie części ciała położonych dalej od centrum jako sposób kompensacji.
Czy obniżone napięcie mięśniowe oznacza opóźnienie rozwoju?
Nie da się odpowiedzieć na to pytanie wyłącznie na podstawie określenia „obniżone napięcie”. Niektórym dzieciom pokonywanie siły grawitacji i zdobywanie kolejnych umiejętności może przychodzić z większym wysiłkiem, ale znaczenie ma cały obraz funkcjonowania konkretnego Maluszka.
→ Przeczytaj więcej o obniżonym napięciu mięśniowym i rozwoju dziecka
Czy napięcie mięśniowe może mieć wpływ na postawę ciała w przyszłości?
Sposób, w jaki dziecko przez dłuższy czas stabilizuje ciało i z jakich kompensacji korzysta, może mieć znaczenie dla późniejszych aktywności i postawy. Nie oznacza to jednak, że informacja o napięciu mięśniowym w niemowlęctwie jest gotową prognozą przyszłej wady postawy.
Podsumowując: jakie powinno być napięcie mięśniowe?
Na tyle duże, aby zapewniać stabilność.
I na tyle małe, aby nie ograniczać swobody ruchu.
Proste?
No… po całym tym wpisie chyba trochę prostsze niż na początku. 😉
I jeszcze jedna rzecz, którą bardzo chcę Ci zostawić na koniec.
Układ nerwowy Maluszka nie stoi w miejscu.
Dojrzewa.
Dziecko każdego dnia zdobywa nowe doświadczenia, coraz lepiej poznaje swoje ciało, uczy się radzić sobie z grawitacją, a poszczególne systemy zaczynają coraz sprawniej ze sobą współpracować.
Dlatego informacja o trudnościach związanych z napięciem mięśniowym nie jest wyrokiem ani gotowym scenariuszem dalszego rozwoju.
Jest informacją.
Wskazówką, że warto przyjrzeć się Maluszkowi, spróbować zrozumieć, czego potrzebuje, i stworzyć mu możliwie dobre warunki do zdobywania kolejnych doświadczeń.
Bez polowania na każdy „nieprawidłowy” ruch.
Bez próby zrobienia z domu sali rehabilitacyjnej.
Małymi krokami. W codzienności.
Bo właśnie tam dzieje się naprawdę dużo. ❤️
Przeczytaj dalej o napięciu mięśniowym
Obniżone napięcie a rozwój
Czy moje dziecko z obniżonym napięciem mięśniowym będzie opóźnione w rozwoju?
Wzmożone napięcie mięśniowe
Wzmożone napięcie mięśniowe u niemowlaka. Czego unikać?
Obniżone napięcie a postawa
Czy obniżone napięcie mięśniowe będzie miało wpływ na postawę ciała dziecka w przyszłości?
Wzmożone napięcie a postawa
Czy wzmożone napięcie mięśniowe będzie miało wpływ na postawę ciała dziecka w przyszłości?
Nie potrzebujesz przypadkowych ćwiczeń
Kiedy słyszysz, że Maluszek ma trudność z napięciem mięśniowym, łatwo wpaść w wir szukania „ćwiczeń na napięcie”. Tymczasem dużo ważniejsze jest zrozumienie, czego dziecko potrzebuje na swoim etapie rozwoju i jak wspierać je podczas zwykłej codzienności.
W moich kursach pokazuję krok po kroku Przyjazną Pielęgnację, wspierające zabawy i rozwój Maluszka bez presji i bez zamieniania domu w salę rehabilitacyjną.
Zobacz materiały dla swojego Maluszka →
Źródła:
Shumway-Cook a.; Woollacott M. H.: Motor Control; Philadelphia 2016,
Małgorzata Matyja, Anna Gogola “Edukacja Sensomotoryczna niemowląt”; Katowice 2011
