Pierwszy kwartał

Pierwszy kwartał

Pierwsze 3 miesiące życia to dla dziecka okres bardzo dużych zmian. Po pierwsze, maluch musi poradzić sobie z ogromną przestrzenią, jaka nagle, w momencie przyjścia na świat, pojawiła się wokół niego. Jest to zupełnie inne doświadczenie niż to, które miał okazję poznać w ciasnym brzuchu mamy. Ale to nie jedyna zmiana. W chwili narodzin, na ciało dziecka zaczyna zupełnie inaczej niż wcześniej, oddziaływać siła grawitacji. Dlatego właśnie przez pierwsze tygodnie maluch musi włożyć mnóstwo wysiłku w to, aby nauczyć się funkcjonowania w nowych warunkach.

Nowo narodzone dziecko nigdy nie leży symetrycznie. Położone na pleckach chwiejnie przylega do podłoża, a jego główka skierowana jest zawsze w którąś ze stron. Rączki i nóżki malucha są ugięte, a tułów wygięty w łuk w stronę, w którą dziecko patrzy. Maluch nie jest jeszcze w stanie utrzymać głowy w linii środkowej, ale aktywnie obraca ją z jednego boku na drugi. Ruchowi temu towarzyszy reakcja całego ciała, ponieważ dziecko nie jest w stanie wykonywać ruchów w sposób izolowany. Ruchy maluszka wyglądają na chaotyczne i mało skoordynowane. Wynika to stąd, że tułów dziecka, który powinien stanowić bazę do wykonywania poszczególnych ruchów jest jeszcze słaby i nie zapewnia maluchowi wystarczającej stabilizacji. Z biegiem czasu zaczyna się to zmieniać i pod koniec 3go miesiąca życia dziecko jest w stanie np. obracać głowę czy sięgać po zabawkę bez widocznej współreakcji reszty ciała. Jest to też okres, w którym maluch przechodzi do etapu symetrii i odkrywania linii środkowej swojego ciała- dziecko leży stabilnie na podłożu, główka znajduje się w przedłużeniu tułowia, a rączki łączą się w linii środkowej i… nierzadko lądują w buzi dziecka. Zgięte w kolankach nóżki maluch unosi nad podłoże.

W pozycji na brzuszku dziecko początkowo leży z mocno zgiętymi rączkami i nóżkami ciężar ciała opierając na policzku, górnej części mostka, wewnętrznej stronie przedramion oraz wewnętrznej stronie kolan i stóp. Pupka znajduje się wyżej niż główka, dlatego maluchowi bardzo trudno jest unieść i utrzymać głowę nad podłożem. Dziecko podejmuje próby obracania główki w prawą i lewą stronę, ale wiąże się to jeszcze ze sporym wysiłkiem. Z biegiem czasu, kiedy rączki wysuwają się coraz bardziej w przód, a nóżki prostują, dziecku coraz łatwiej unieść główkę i utrzymać ją nad podłożem. Pod koniec 3 miesiąca życia maluch opanowuje symetryczny podpór na przedramionach- tułów dziecka jest prosty, główka uniesiona nad podłoże ma możliwość wykonywania swobodnych ruchów w zakresie 180 stopni, łokcie znajdują się pod stawami barkowymi, miednica spoczywa na podłożu, a nóżki ustawione są w swobodnym wyproście.

 

Czego oczekujemy od dziecka w pierwszym kwartale życia?

W leżeniu na pleckach

– od połowy pierwszego kwartału stopniowo zanika asymetryczne ułożenia głowy i tułowia na rzecz pojawiania się symetrii- pod koniec trzeciego miesiąca życia dziecko powinno potrafić utrzymać symetrię ciała (nosek, bródka, mostek, pępek i spojenie łonowe znajdują się w jednej linii)

– w okolicach 2 miesiąca życia pojawia się tzw. uśmiech społeczny (anielski uśmiech), który pomimo tego, że nie jest jeszcze uśmiechem świadomym, jest ważnym elementem świadczącym o prawidłowym rozwoju dziecka

– pod koniec trzeciego miesiąca życia maluch leży stabilnie na podłożu, zgięte w kolankach nóżki uniesione są nad podłoże, a rączki złączone przed klatką piersiową- dziecko może bawić się nimi, wkładać je do buzi

– coraz bardziej rozwija się wzrok i koordynacja wzrokowo-ruchowa. Maluch jest w stanie skupić wzrok na przedmiocie i w obrębie pola widzenia podążać wzrokiem za zabawką

W leżeniu na brzuszku

– pod koniec 3go miesiąca życia dziecko osiąga symetryczny podpór na przedramionach- łokcie znajdują się pod linią barków, a nóżki są swobodnie wyprostowane

– dziecko jest w stanie przez dłuższy czas utrzymać tę pozycję i swobodnie obracać główkę zarówno w prawą, jak i lewą stronę

 

Co powinno zaniepokoić?

– już od pierwszych dni życia maluch położony na brzuszku bardzo wysoko zadziera główkę i często przewraca się z brzuszka na plecki

– dziecko układa główkę zawsze tylko w jedną, ulubioną stronę lub główka malucha zaczyna się spłaszczać

– pod koniec 3 miesiąca życia dziecko położone na pleckach nadal układa się asymetrycznie, a w leżeniu na brzuszku nie potrafi symetrycznie podeprzeć się na przedramionach- często denerwuje się i płacze, jedna lub obydwie rączki „uciekają” do tyłu i/lub miednica dziecka nie przylega do podłoża, tylko unosi się do góry

– pod koniec tego okresu dziecku trudno skupić wzrok na zabawce i podążać za nią wzrokiem, kontakt wzrokowy z maluchem jest trudny, dziecko ma „błędne” spojrzenie; po 2 miesiącu życia nie zauważamy u malucha „uśmiechu anielskiego”

– w leżeniu na pleckach dziecko krzyżuje wyprostowane nóżki, a po 3 miesiącu życia rączki malucha nie wysuwają się nad tułów i nie łączą w linii środkowej, tylko leżą na podłożu; dziecko wkłada do buzi tylko jedną, zawsze tą samą rączkę

– mamy wrażenie, że dziecko cały czas jest sztywne, w 3 miesiącu życia nadal mocno zaciska piąstki, a kciuk najczęściej schowany jest do środka

– dziecko wykazuje bardzo małą aktywność, leży „przyklejone” do podłoża, a nóżki rozstawione są szeroko na boki- w pozycji żaby.